|
| |
De Pharos van Alexandrië
(met dank aan Liesbeth de Nijs voor het
geleverde materiaal)
(klik op de plaatjes om ze te vergroten)
De vuurtoren
 Gigantische
vuurtoren op de oostkaap van het eiland Pharos te Alexandrië, 120 - 140 meter
hoog. In de eerste helft van de 14e eeuw verwoest door een aardbeving, delen
ervan zijn in 1994 in de zee teruggevonden.
Het was gelegen op het (vroegere)
eiland Pharos, dat nu een uitsteeksel is van de stad Alexandrië in Egypte. Voor
zeelieden betekende het een veilige terugkomst, voor architecten betekende het
het hoogste bouwwerk op aarde en voor wetenschappers was het de spiegel die hen
het meest fascineerde; de reflectie van deze spiegel droeg meer dan 50 kilometer
uit de kust !
|
Een beeld van Poseidon bekroonde de top van het gebouw |
Oude geschriften van Strabon
en Plinius de Oude geven ons beschrijvingen van de toren en de prachtige
witte marmeren omhulling. Ze vertellen ons hoe de spiegels tientallen
kilometers ver konden reflecteren en zelfs dat ze werden gebruikt om schepen
op te sporen en te verbranden nog vóórdat ze de kust konden bereiken.
In 1166 n. Chr. bezocht een
Arabische reiziger genaamd Abou – Haggag Al –Andaloussi de vuurtoren. Hij
zegt dat het in die tijd mogelijk was via de pier naar het eiland te lopen
en dat er op het ene uiteinde daarvan nog aanzienlijke resten van de Pharos
te bezichtigen waren. Sporen van inscripties die zijn voorganger al-Masudi
anderhalve eeuw eerder had gezien, waren nog zichtbaar op de naar zee
gerichte zijde van het monument. Hij verstrekte ons een rijkdom aan
informatie en gaf een nauwkeurige beschrijving van het gebouw wat moderne
archeologen hielp om het gebouw te reconstrueren.
De ingang van
de vierkante onderbouw van de Pharos lag in die tijd tamelijk hoog in een
van de zijden en kon via een gebogen opgang bereikt worden. Het gebouw
bestond uit drie delen. Het onderste deel was 57,53 meter hoog en had
een cilindrische kern, het middelste gedeelte was achthoekig en bezat een
trappenhuis, had een lengte van 27,45 meter en het derde deel was rond met
een lengte van 7,32 meter. De totale hoogte van het bouwwerk bedroeg
ongeveer 120 meter wat gelijkwaardig is met een tegenwoordig flatgebouw van
veertig verdiepingen !
Het hart van de vuurtoren werd
gebruikt als een gang om de brandstof voor de vuurtoren naar boven te
hijsen. |
Strabo (Latijn)
Strabon (Grieks)
|
|
Strabo, latijn ca 64 v. Chr.–19 na Chr.) ook genaamd, de
schele.
Grieks historicus, geograaf en filosoof uit Pontos. Hij
bereisde vrijwel het gehele Romeinse rijk. De resultaten daarvan en een
uitgebreide studie van de oude literatuur bewerkte hij tot zijn ‘Geografica’,
een algemene historische en aardrijkskundige beschrijving in zeventien
boeken van de destijds bekende wereld. Het was een rijke en
betrekkelijk betrouwbare bron van kennis over vele Europese, Aziatische en
Afrikaanse volkeren van zijn tijd, waarvan hij de meest interessante
gegevens vermeldt, met zijdelingse opmerkingen over geschiedenis, wiskunde
en geneeskunde. Al had hij niet alle beschreven landen bezocht, hij was goed
geïnformeerd. |
|
Kort na de dood van Alexander
de Grote, nam zijn commandant 1 (Soter) de macht over in Egypte. Hij was
getuige geweest van het stichten van Alexandrië en maakte daarvan zijn
hoofdstad.
Voor de kust lag een klein
eiland: Pharos. De legende zegt dat deze naam afkomstig is van: farao's
eiland. Het eiland was verbonden met het vasteland door een dijk genaamd de
"Heptastadion" welke de stad een dubbele haven gaf.
Vanwege de gevaarlijke
zeilomstandigheden en de ondiepe kust was een vuurtoren broodnodig. Het
project was bedacht en aangevangen door Ptolemaios 1 rond 290-280 v. C.,
maar werd pas na zijn dood voltooid tijdens de regeerperiode van Ptolomaios
ІІ (Filadelfos). |
Ptolemaios 1 |
|
Sostratos
op
munt |
Sostratos, een tijdgenoot van
Eukleides, was de architect, maar gedetailleerde berekeningen voor het
gebouw en zijn accessoires werden verricht in de Alexandrijnse bibliotheek /
mouseion. Het gebouw werd opgedragen aan Ptolemaios 1 ( Soter) en zijn vrouw
Berenice. De Pharos keek uit over de oostelijke haven en leidde de schepen
naar Alexandrië. Eeuwenlang werd de vuurtoren in de nacht gebruikt door
licht van vuur te reflecteren en overdag het zonnelicht. Het werd zelfs
afgebeeld op Romeinse munten, net zoals vandaag de dag nog sommige
belangrijke gebouwen eveneens op de munten worden geslagen. |
Toen de Arabieren Egypte
veroverden, bewonderden ze Alexandrië om zijn pracht en rijkdom. De vuurtoren
wordt in hun geschriften vaak genoemd. De latere Egyptische heersers echter,
verhuisden de hoofdstad naar Caïro aangezien ze niet veel belang hadden bij de
Middellandse Zee. Toen per ongeluk eens de spiegel naar beneden werd gehaald,
heeft men het niet meer op zijn plaats teruggezet.
|
Fort Quaitbay |
In het jaar 956 werd Alexandrië door
een aardbeving dooreen geschud en ontstond er (geringe) schade aan de
vuurtoren. Later, in 1303 en 1323 brachten nieuwe aardbevingen meer serieuze
schade aan het gebouw toe.
Toen in 1349 de beroemde Arabische
reiziger Ibn Battuta Alexandrië bezocht, kon hij al niet meer de vuurtoren
in of zelfs maar de deur bereiken.
In 1480 besloot de sultan der
Mamalukken, Qaitbay genaamd, om de verdediging van Alexandrië te versterken.
Hij bouwde een middeleeuws fort precies op dezelfde plaats waar de vuurtoren
stond met behulp van de stenen en het marmer van diezelfde vuurtoren. |
Van de zes wereldwonderen die verdwenen zijn, was de
vuurtoren de laatste. Zodoende hebben we exacte en nauwkeurige gegevens over
zijn vorm en precieze locatie. Alhoewel de vuurtoren van Alexandrië nu niet meer
bestaat heeft het wel zijn invloed op de vele vuurtorens van tegenwoordig in de
omgeving van de Middellandse Zee helemaal tot aan Spanje.
Op taalkundig gebied heeft het eveneens nog steeds zijn
weerslag, kijk maar in de woordenboeken naar de Franse, Italiaanse en Spaanse
namen voor vuurtoren.
Nog niet zo lang geleden, in 1995, heeft een team van
Fransen en Egyptenaren onder leiding van de archeoloog Jean-Yves Empereur voor
de kust van Alexandrië de resten teruggevonden van deze vuurtoren. Bij een grote
‘onder-wateropgraving’ werden Egyptische beelden die bij de Pharos hebben
gestaan uit zee gehaald. De stenen van de vuurtoren zelf die op de zeebodem
liggen, werden in kaart gebracht.
Fotogalerij
|
Pharos
Alexandrië |
Reconstructie
uit 1764 |
Alexandrijnse
munt
met Pharos |
Pharos
door
Maerten van
Heemskerck
(1498 - 1574) |
Kaart Pharos
Bibliotheek Alexandrië
|
De bibliotheek van Alexandrië, verreweg de grootste
van de oude wereld, liep eerst per ongeluk brandschade op tijdens Caesars
acties tegen Pompeius in 47 v. Chr., om nog meer schade op te lopen bij de
verwoesting van de paleizenwijk in 270.
Daarop volgde de kwaadaardige vernietiging door de
christenen aan het eind van de 4de eeuw n. Chr. Wat er na dat alles nog over
was van de boekencollectie werd in 641 n. Chr. vernietigd door de
islamitische veroveraars. |
Oude bibliotheek |
Alexandrië was de plaats waar de definitieve teksten van
allerlei oude literatuur werd vastgesteld, om vervolgens in kopie over de wereld
te zwerven en weer gekopieerd te worden, en in sommige gevallen bewaard te
blijven. Deze bewaarde manuscripten vormen de basis van onze kennis van de
klassieken en hun gedachtewereld.
In 2004 vonden archeologen de resten van wat
waarschijnlijk ooit de bibliotheek van Alexandrië is geweest. De grootste
denkers en schrijvers van de oude wereld, zoals Socrates en Plato, hebben er
gestudeerd. Het grote gebouw is tweeduizend jaar oud. Alexandrië wordt gezien
als de stad waar de westerse wetenschap zoals wij die nu kennen, is geboren.
Volgens wetenschappers gaat het mogelijk om de oudste universiteit ter wereld.
|
Een team van Poolse en Egyptische archeologen deed
opgravingen in een deel van het dorp dat aan de Middellandse Zee lag, toen
zij op de belangrijke vondst stuitten. De resten die ze aantroffen, schenen
toe te behoren aan wat destijds grote college- of gehoorzalen moeten zijn
geweest. Er was een speciale verhoging in de zalen te vinden, waar de
lesgevende docent op kon gaan staan. In totaal zijn er 13 grote zalen
ontdekt, die gezamenlijk maarliefst 5.000 studenten konden 'huisvesten'.
De archeologen kondigden hun ontdekking aan tijdens
een persconferentie op de Universiteit van Californië. Naar eigen zeggen
gaat het om een vondst van formaat. "Het is de eerste keer dat zo'n enorm
complex van collegezalen is blootgelegd op een Grieks-Romeinse plaats in het
Middellandse Zeegebied", aldus Zahi Hawass, voorzitter van de Egyptische
Supreme Council of Antiquities.
In de Bibliotheek van Alexandrië werden veel
belangrijke uitvindingen gedaan. Het was daar dat Archimedes de
schroef-vormige waterpomp uitvond, die vandaag de dag nog steeds wordt
gebruikt. Eratosthenes mat in Alexandrië de diameter van de aarde, Euclid
ontdekte de regels van de geometrie en Ptolemeus schreef er de Almagest, het
wetenschappelijke astronomische boek dat zo'n 1500 jaar lang het meest
toonaangevende werk is geweest.
Gepubliceerd
op vrijdag 21 mei 2004
Bronnen: BBC, AFP |
|
De nieuwe
bibliotheek van Alexandrië
geopend in 2003 |
Het huidige
Alexandrië |
Bronnen:
Prisma woordenboek der klassieke oudheid
Prisma van de mythologie
Atlas van de archeologie
Paul Jordan, De zeven wereldwonderen
Suyderland
Wikipedia
8 juli 2007
Zeven nieuwe wereldwonderen gekozen
Mensen over de hele wereld hebben zeven
nieuwe wereldwonderen gekozen: de Chinese Muur, de antieke stad Petra in
Jordanië, het Christusbeeld in Rio de Janeiro, de ruïnesteden Machu Picchu in
Peru en Chichen Itza in Mexico, het Colosseum in Rome en het mausoleum Taj Mahal
in India.
De nieuwe wonderen werden zaterdagavond in de Portugese hoofdstad Lissabon
bekendgemaakt. Ruim 100 miljoen mensen spraken sinds begin dit jaar op internet
of per sms hun voorkeur uit. „Nog nooit in de geschiedenis hebben zo veel mensen
deelgenomen aan een wereldwijd besluit”, aldus actrice Hilary Swank tijdens de
presentatie.
De nieuwe lijst moet een alternatief zijn voor de oude lijst van zeven
wereldwonderen, die al ruim 2000 jaar wordt gehanteerd. De verkiezingen waren
een initiatief van de Zwitserse filmmaker Bernard Weber. Van de oude selectie
met uitsluitend wonderen rond het oosten van de Middellandse Zee zijn immers
alleen de piramides van Gizeh nog werkelijk te zien. Zij kregen zaterdagavond de
titel Erewereldwonder toegekend.
In totaal deden 21 wonderen mee aan de verkiezingen. De lijst was
samengesteld door een jury, nadat iedereen een bouwwerk of monument van voor het
jaar 2000 had kunnen voordragen.
Bij de laatste openbaar gemaakte tussenstand in mei stonden nog vier Europese
„wonderen” in de top tien. In tegenstelling tot het Colosseum haalden Stonehenge,
de Eiffeltoren en de Akropolis de beste zeven niet. Chichen Itza, de Chinese
Muur, Machu Picchu, Petra en de Taj Mahal behoorden toen al tot de favorieten.
De organisatie wilde met de verkiezingen de culturele dialoog en wederzijdse
culturele waardering stimuleren. De nieuwe lijst moet ook een afspiegeling zijn
van de maatschappelijke prestaties buiten Europa en het Midden-Oosten.
Initiatiefnemer Weber kwam im actie nadat radicale moslims in 2001 enkele
historische Boeddhabeelden in Afghanistan hadden vernietigd.
De VN-organisatie UNESCO, die een eigen lijst hanteert van door mensen
gemaakte en natuurlijke werelderfgoederen, weigerde elke ondersteuning. De
organisatie sprak over een particulier initiatief dat niet zou kunnen bijdragen
aan een langdurige bescherming van de gekozen locaties.
De Academie van de Chinese Muur moedigde landgenoten massaal op hun nationale
trots te stemmen. „De Chinese Muur miste 2000 jaar geleden een kans toen de
Grieken de Zeven Wereldwonderen samenstelden. Het zou enorm jammer zijn als we
deze keer weer niet op de erelijst terechtkomen”, aldus de Academie. De poging
slaagde klaarblijkelijk, evenals de Braziliaanse actie voor het Christus-beeld.
(klik op de afbeeldingen
hieronder om ze te vergroten)
|
Chinese muur |
Petra Jordanië |
Christusbeeld
Rio |
Machu Picchu
Peru |
|
Chichen Itza in
Mexico |
Colosseum Rome |
Taj Mahal in
India |
Naar vorige pagina
Naar beginpagina Wereldwonderen
Naar SeniorPlaza
Wordt vervolgd met de
nieuwe wereldwonderen
| |
|
