SeniorPlaza

Hemelvaart

Start
Nieuwtjes
Nieuwsbrief
Lente
Luilak
Gezondheid
Column
Componisten
Jazz
1930-1945
Jaren 45-50
De jaren 50
Jaren 60 en 70
Nostalgie
Oude foto's
Op zoek naar
Liedjes
Liedjes Zoek
Opzegversjes
Oude Gedichten
Voordrachten
Poezieversjes
Cadeautips
Vakantie
Wereldwonder
Financiën
Verhalen
Gedichten
Prikbord
Boeken
Er op uit
Uitgaan
Creatief
Spelletjes
Online casino
Sport
Links

Klik op een knop voor meer informatie

(met dank aan Ilse Steel voor het geleverde materiaal)

 

Hemelvaartsdag is altijd 40 dagen na Pasen.

 

Hemelvaartsdag 2017 is op 25 mei

 

Klik op de betreffende regel

 

Christelijk feest

Heilig Bloed processie Boxtel

Heilig Bloed processie in Brugge

Evenementen en tradities Hemelvaart

 

 

 

Christelijk feest

Klik op het plaatje

om te vergroten

Op donderdag de veertigste dag na Pasen vieren christenen de hemelvaart ('Ascensionis Domini') van Jezus Christus. Het is de veertigste dag na zijn opstanding uit het graf en tien dagen voor Pinksteren (neerdaling van de Heilige Geest). Zoals er veertig dagen zitten tussen Aswoensdag en Pasen, zo zitten er ook veertig dagen tussen Jezus' herrijzenis met Pasen en Hemelvaartsdag, toen hij zich volgens de Bijbel voor het laatst aan zijn volgelingen toonde. Jezus Christus heeft geleden, is gekruisigd en daarna herrezen uit de dood. In de dagen tussen Pasen en Hemelvaart verschijnt hij regelmatig aan zijn leerlingen. Tot het moment dat hij naar de hemel gaat.

In religieuze kringen wordt dit meestal alleen met een kerkdienst gevierd. Tot de vierde eeuw na Christus was Hemelvaart geen apart feest. De herdenking van de hemelvaart van Christus naar zijn vader in de hemel was slechts een van de onderdelen van het Pinksterfeest. Hemelvaart werd gevierd op de vijftigste dag na Pasen. In de vijfde eeuw werd Hemelvaartsdag een apart feest. In de middeleeuwen ontwikkelde het feest zich tot het afsluitende feest van de paas-periode.
Dit werd gesymboliseerd in het doven van de paaskaars op hemelvaartsdag. Tegenwoordig wordt de paaskaars niet meer gedoofd, deze blijft continu branden tijdens de verschillende feestdagen. Pasen ('Jezus' verrijzenis), Hemelvaart ('Jezus' verheffing aan Gods rechterhand) en Pinksteren (nederdaling van de Heilige Geest) vormen een fundamentele eenheid. Verrijzenis, hemelvaart en zending van de Geest drukken een en hetzelfde heilsgebeuren uit.


De Olijfberg

De Olijfberg is een bergrug ten oosten van Jeruzalem. De bergketen bereikt een hoogte van 827 meter, waarvan de eigenlijke Olijfberg met de Hemelvaartskoepel 809 meter hoog reikt en daarmee 120 meter boven het Kidrondal en ongeveer 65 meter boven de Tempelberg uitsteekt. De berg dankt zijn naam aan de olijfbomen die op de berg groeien. Aan de voet van de berg ligt Gethsemane, de plaats waar Jezus werd overgeleverd aan de Romeinen. De Olijfberg is de locatie waarop veel Bijbelse gebeurtenissen zich hebben afgespeeld.

Hemelvaartsdag is niet alleen bekend in Nederland, in de landen Groenland, Frankrijk, Finland, Duitsland, Haïti, Indonesië, IJsland Luxemburg, Liechtenstein, Madagaskar, Namibië, Noorwegen, Zweden, Oostenrijk en Zwitserland is Hemelvaartsdag ook een erkende feestdag.
Op Hemelvaartsdag zijn er ook veel bedevaarten. Verschillende van deze bedevaarten hebben het karakter van smeekprocessies en hun oorsprong zou te vinden zijn in processies die in de 15de eeuw in Frankrijk gehouden werden voor het bezweren van zware epidemieën.


Jeruzalem het vermeende rotsgraf van Jezus

Heilig Bloed processie Boxtel

Volgens de legende zou de Essche pastoor Eligius van den Aker in 1380 geconsacreerde wijn hebben geknoeid uit de miskelk. Toen hij de twee besmeurde altaardoeken wilde wassen bleek dat de wijn veranderd was in het bloed van Christus en zich niet meer liet uitwassen. De doeken werden in de daaropvolgende jaren objecten van grote devotie die vele pelgrims trokken. De toestroom van pelgrims leidde rond 1400 tot de bouw van een nieuwe kerk. Deze werkzaamheden verliepen in fasen en duurden tot na het midden van de 16de eeuw. De doeken werden ondergebracht in een in 1561 voltooide speciale kapel aan de noordzijde van de kooromgang.


Boxtel Heilig Bloed processie

Pelgrimsvaantje Heilig Bloed processie 1960

De heilige doeken bleven tot omstreeks 1600 in Boxtel. Daarna werden ze overgebracht naar het ommuurde ‘s-Hertogenbosch waar ze beter beschermd waren tegen plunderende benden. Eenmaal per jaar, op Drievuldigheidszondag, keerden ze voor een dag naar Boxtel terug. Na de inname van ’s-Hertogenbosch in 1629 werden de doeken eerst overgebracht naar Antwerpen en in 1652 naar Hoogstraten. Die plaats werd daarop een drukbezochte pelgrimsplaats voor inwoners van de Meierij die in hun eigen gebied het recht op een vrije godsdienstbeleving kwijt waren geraakt.
Pas in 1924 kwam een van de beide wonderdoeken terug naar Boxtel. Een jaar later werd bij de kerk een processiepark aangelegd, als snel het Heilig Bloedpark genaamd. Jaarlijks werd de Heilig Bloedprocessie gehouden. De deelnemers hieraan kregen een rood draadje dat bescherming zou bieden tegen een bloedneus. Onder invloed van de vele omwentelingen op kerkelijk gebied verwaterden na de Tweede Wereldoorlog de religieuze gebruiken rondom de verering van het Heilig Bloed. De laatste jaren is de Bloedprocessie echter weer een jaarlijks terugkerend evenement.

Dauwtrappen
Op Hemelvaartsdag gaan nog steeds veel mensen er vroeg op uit om dauw te trappen. Ze maken dan een wandeling of gaan een eindje fietsen. Dit voert terug op een gebruik uit een ver verleden. Mensen stonden toen op Hemelvaartsdag om drie uur 's nachts op, wandelden met hun blote voeten door het gras, dansten en zongen. Van dit ritueel zou een magische en genezende werking uitgaan. In sommige streken wordt de activiteit ook wel ‘hemelvaren’ genoemd. Dit zou volgens het volksgeloof magische krachten geven. Onder andere zou het ouderdom bestrijden en huidaandoeningen genezen. Zo zou het een prima middel tegen zomersproeten zijn.
Dauwtrappen wordt ook wel in verband gebracht met de processie die vroeger op Hemelvaarts-morgen plaatsvond. Deze herinnerde aan de tocht van Jezus naar de Olijfberg. In de negentiende eeuw trokken Amsterdammers in alle vroegte de stad uit om buiten te bivakkeren onder het genot van koek, rozijnen, krakelingen, vijgen en een, ‘cruycxken goed nats’. Er werd gedanst en gezongen. Het was wel de bedoeling om negen uur weer in de stad terug te zijn om de mis bij te wonen.


Dauwtrappen

Boerderij de Muldersfluite

Brooduitdeling op de Muldersfluite
Hoogtijdagen in het jaar waren bij uitstek de tijdstippen waarop de armen en behoeftige extra aandacht kregen. Zo was het sinds jaar en dag de gewoonte dat op Hemelvaart onder andere in het Gelderse Hengelo en Zelhem roggebroden werden uitgedeeld. Jaarlijks vindt deze traditie nog plaats op boerderij de Muldersfluite bij het Gelderse Hengelo. Deze vruchtbaarheidsrite was van oorsprong bedoeld voor het afweren van hagel en bliksem dateert al uit 1559.

In dit jaar begonnen tiendplichtige boeren op Hemelvaart brood aan te leven op de Muldersfluite - ook bekend als de Hengelsche Mullen - om dat vervolgens aan de armen uit te delen. Het ging specifiek om roggebroden die vroeger minimaal 22 pond moesten wegen. Voor elk pond dat men aan roggebrood tekort kwam moest een boete van 30 cent worden betaald.
De boeren mochten vroeger plaggen steken op de gemeenschappelijke markgronden onder voorwaarde dat ze elk jaar op Hemelvaartsdag een roggebrood voor de armen zouden leveren. Deze broden werden door het gemeente- en armbestuur in ontvangst genomen in het Muldershuis, tegelijk boerenherberg, gelegen juist tussen Hengelo en Zelhem. De zware broden werden op een kruiwagen of op praalwagens aangeleverd. Ieder brood werd vervolgens voorzien van een papiertje met de naam van de schatplichtige boer. De broden werden overigens volgens gebruik niet door de deur maar via het raam de opkamer van de herberg binnen gebracht.

Heilig Bloed processie in Brugge

In België trekken rond Hemelvaartsdag nog steeds op tal van plaatsen processies rond. Zoals de Brugse –Heilig-Bloedprocessie, waarvan de oorsprong reeds teruggaat tot de 13de eeuw, en waarbij men onder meer herdenkt hoe Diederik van den Elzas, graaf van Vlaanderen, na de tweede mislukte kruistocht de relikwie van het Heilig Bloed in 1150 mee naar Brugge bracht. Sinds het einde van de 13de eeuw is de Heilig Bloedprocessie niet weg te denken uit de Brugse geschiedenis. De processie is een plechtige godsdienstige optocht die bestaat uit een lange stoet van langzaam voortbewegende grote wagens, waarop groepen scènes uit het Oude en het Nieuwe Testament verbeelden.


Dederik van den Elzas (1128-1168)

Mozes met de stenen tafelen

Daarna volgen in lange rijen en in schitterende kledij alle personages die in 1150 bij de aankomst van het heilige bloed aanwezig waren: burgers van Brugge met hun familie, leden van de gilden, kruisvaarders die graaf Diederik van de Elzas begeleidden, enzovoort. De stoet wordt afgesloten door geestelijken die het schrijn, waarin de ampul met het bloed wordt bewaard, begeleiden. Elk jaar trekt de processie door het hart van Brugge.
Zo groeide gedurende eeuwen een sterke verbondenheid van de Bruggeling met zijn processie. De 1700 vrijwilligers vormen een uiterst trouw en divers deelnemerspubliek voor wat ook ‘Brugges mooiste dag’ wordt genoemd. Sinds de jaren 1970 groeide de processie uit tot een toeristisch topevenement dat jaarlijks tussen de 30 en 45.000 toeschouwers bereikt. In 2009 werd de Heilig Bloedprocessie opgenomen op UNESCO’s representatieve lijst van immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.

Evenementen en tradities met Hemelvaart

Met Hemelvaart worden er op vele plaatsen in Nederland allerlei oude tradities in ere gehouden. Bekende evenementen en festivals vinden hun oorsprong op deze dag zoals het Luilaktoernooi, het Breda Jazz Festival, Dauwpop in Hellendoorn, het Nederlands jongleerfestival en verschillende boekenmarkten, jaarmarkten. Deze dag is door de ANWB gedoopt tot Nationale Stoomtreindag. Nationale Stoomtreindag. Dit houdt in dat de vele stoomtreinen en stoomtreinmusea die Nederland rijk is iets bijzonders organiseren voor die dag. Daarnaast organiseert Staatsbosbeheer vaak traditionele dauwtrap excursies in de vrije natuur.

Jazz-festival in Breda

Dauwpop

Ilse Steel


Bronnen:
De Engelbewaarder
Wereldfeestenalmanak
Meertensinstituut
Nederlands Bakkerijmuseum
Erfgoed Brugge België
Thuis in Brabant

www.dauwpop.nl
www.alleuitjes.nl

Terug naar overzicht Hemelvaart