Nana Mouskouri
werd als Ioanna Mouskouri op 13 oktober 1934 geboren in Chania op het Griekse
eiland Kreta. Haar ouders, vader Constantine Mouskouri en haar moeder Alice,
hadden toen al een dochter, de twee jaar oudere Jenny. Haar vader werkte als
filmoperateur in de plaatselijke bioscoop. Haar moeder werkte in dezelfde
bioscoop als ouvreuse. Van kinds af aan werd Ioanna al door vrienden en familie
Nana genoemd.
Toen Nana drie
jaar oud was verhuisde het gezin naar Athene, waar haar vader filmoperateur werd
van een openluchtbioscoop. Het gezin woonde in een klein huisje achter het grote
scherm. Toen ze nog maar een jaar of zes was toonde Nana al haar muzikale talent
en ook haar zuster was een talent. Haar moeder was ook een niet
onverdienstelijke zangeres en wilde voor haar dochters een carrière in de
muziek. Haar ouders werkten keihard om een muziekopleiding voor hun dochters te
kunnen bekostigen. Ze kregen zangles, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog,
waarbij Griekenland door de Duitsers bezet werd, ging haar vader in het Griekse
verzet en kon de familie de zanglessen niet langer bekostigen. Maar haar
zangleraar zag dat ze talent had en hij zette de lessen gratis voort.
Aanvankelijk
leek het er op dat haar zuster het meeste talent had van hun tweeën. Een medisch
onderzoek toonde aan dat Nana twee verschillende stembanden heeft. Wellicht
heeft ze daarom ook zo'n opmerkelijke stem.
Haar jeugd werd
sterk beïnvloed door de Tweede Wereldoorlog en de daaropvolgende Griekse
Burgeroorlog die tot 1949 duurde.
In 1950 werd
Nana aangenomen op het conservatorium van Athene, waar ze klassieke muziek
studeerde met de nadruk op opera. In 1957 ontdekte men echter dat Nana 's nachts
ook bij een Jazzgroep zong en werd ze onmiddellijk van het conservatorium
verwijderd.
Nana ging nu
Jazz zingen in nachtclubs, met name het repertoire van Ella Fitzgerald. In 1957
nam ze haar eerste plaat op, "Fascination" (fascinatie), bij het label Odeon/EMI
Griekenland. De plaat werd zowel in de Griekse taal als in het Engels
uitgebracht. Toen ze in de nachtclub Zaki optrad ontmoette ze in 1958 de toen
nog maar net enigszins bekende Griekse liedjesschrijver Manos Hadjidakis. Hij
was diep onder de indruk van haar en werd haar mentor op het gebied van
popmuziek. Nana nam in datzelfde jaar bij een kleine platenmaatschappij een EP
op met vier van zijn liedjes.
In 1959 trad ze
met zijn lied
"Kapou Iparchi Agapi Mou" (dat hij samen had geschreven met de Griekse dichter
Nikos Gatsos) op bij het eerste Griekse Songfestival. Ze won de eerste prijs en
kreeg daardoor meer bekendheid in Griekenland.
In
1960 trad ze met twee composities van Hadjidakis, "Timonia" en "Kiarissaki", op
bij het Griekse Songfestival en won daarmee de eerste en tweede prijs. Niet lang
daarna trad ze voor het eerst buiten Griekenland op bij het Mediterrane
Songfestival in Barcelona. Ze vertolkte er de compositie "Xypna Agapi Mou",
geschreven door Kostas Yannidis. En weer won ze.
Dat trok de aandacht van verschillende
internationale platenmaatschappijen. Uiteindelijk tekende ze bij het label
Philips Fontana waarvan het hoofdkwartier in Parijs gevestigd was.
In 1961 zong Nana de soundtrack van een
Duitse documentaire over Griekenland. Eén van de liedjes die ze zong was "Weisse
Rosen aus Athen" (witte rozen uit Athene). Dit lied was door Manos Hadjidakis
afgeleid van een oud Grieks
volksliedje. Het nummer werd in Duitsland op single
uitgebracht en het werd direct een grote hit waarvan er al snel meer dan 1
miljoen platen verkocht werden. Later werd dit nummer in verschillende andere
talen uitgebracht. Het werd voor haar één van de belangrijkste nummers die ze
ooit uitbracht.
In 1962 ontmoette ze producer Quincy
Jones die haar naar New York overvloog om daar een album met bekende Amerikaanse
liedjes op te nemen onder de titel "The Girl From Greece Sings" (het meisje uit
Griekenland zingt). Kort daarvoor had ze in Engeland een hit met het poplied "My
Colouring Book" (mijn kleurboek).
In 1963 vestigde ze zich voor goed in
Parijs. Ze nam een album op in de Griekse taal en in datzelfde jaar
vertegenwoordigde ze Luxemburg op het Eurovisie Songfestival in Londen met het nummer "À Force de Prier" (kracht van het bidden).
Ze werd achtste. Dit werd een internationale hit en het
hielp haar bij het verkrijgen van de prestigieuze prijs 'Grand Prix du Disque'
in Frankrijk.
Ze trok de aandacht van de Franse
componist Michel Legrand die haar twee grote Franse hits bezorgde "Les
Parapluies de Cherbourg" (de paraplu's van Cherbourg) (1964) en "L'Enfant au
Tambour" (het kind op de trommel) (1965). Ook in 1965 nam ze haar tweede
Engelstalige album op in Amerika "Nana Sings" (Nana zingt).
En ze kreeg de steun van Harry Belafonte
die haar in 1966 meenam op tournee. Aan het begin van de tournee wilde Belafonte
dat ze op het toneel niet langer haar zo karakteristieke bril droeg. Aan dat
verzoek voldeed ze, maar na twee dagen al was ze er zo ongelukkig over dat ze de
show wilde verlaten. Belafonte liet zich uiteindelijk vermurwen en respecteerde
hij haar wens om bij haar optreden een bril te dragen. Samen maakten ze een live
album "An Evening With Belafonte/Mouskouri" (een avond met Belafonte/Mouskouri).
In
Frankrijk werd ze een superster met haar album "Le Jour Où la Colombe" (de dag
naar Colombe). Het album bevatte veel van de Franse liedjes uit haar repertoire
zoals "Au Coeur de Septembre" (hartje september, in het Engels "Try to
remember", in Nederland ook bekend als "Zomer in Zeeland" van Saskia & Serge), "Adieu Angélina (vaarwel
Angélina)", "Robe Bleue, Robe Blanche" (blauwe jurk, witte jurk) en een cover
van de Franse popklassieker "Le Temps des Cérises" (kersentijd).
Ze
scoorde ook met haar versie van "Guantanamera" en ze trad voor het eerst op in
het muziektheater 'L'olympia' in Parijs met een repertoire van harmonieuze
Franse popliedjes, Griekse volksmuziek en nummers van de hand van Manos
Hadjidakis.
Het jaar daarop verlegde ze haar aandacht weer naar de Engelse markt. Ze
presenteerde een serie shows met als titel 'Nana and Guests' (Nana en haar
gasten). In 1969 bracht ze haar eerste Engelse LP uit met als titel "Over and
Over" (telkens opnieuw). Het werd een daverende hit die bijna twee jaar in de
hitparade bleef staan.
Ze
had eind jaren zestig al een strak internationaal schema van optredens, maar in
de jaren zeventig was ze voortdurend onderweg waardoor ze wereldwijd ongekend
populair werd.
In
Frankrijk bracht ze een serie goed scorende albums uit, onder andere "Comme un
Soleil" (als een zon), "Une Voix Qui Vient du Coeur" (een stem die uit het hart
komt), "Vieilles Chansons de France" (oude Franse liedjes) en "Quand Tu Chantes"
(als je zingt).
Ze
nam ook succesvol een versie van "Habanera" op uit de opera "Carmen" van Bizet.
In
1975 had ze met haar album "Sieben Schwarze Rosen" (zeven zwarte rozen) groot
succes in Duitsland en van haar Engelstalige album "Book of Songs"
(liederenboek) werden er over de wereld miljoenen verkocht. In 1979 was haar
Engelstalige album "Roses and Sunshine" (rozen en zonneschijn) ook een hit,
vooral in Canada.
In
1981 had ze weer een wereldhit met het nummer "Je Chante Avec Toi, Liberté" (ik
zing met jou, vrijheid, uit Nabucco van Verdi) dat, nadat het een succes was in Frankrijk, in
verschillende talen werd uitgebracht. Dit hielp ook bij het succes van haar
Duitse album "Meine Lieder Sind Meine Liebe" (mijn liedjes zijn mijn liefde).
In
1984 keerde Nana terug naar Griekenland voor haar eerste live optreden sinds
1962. Vanaf die tijd nam ze ook albums in het Grieks op, speciaal voor haar
vaderland.
In
1986 nam Nana het nummer "Only Love" (alleen liefde) op als herkenningsmelodie
voor een Britse televisieserie van de BBC. Het haalde de top van de Engelse
hitlijsten en was buiten Engeland ook een groot succes. In Frankrijk haalde ze
top van de hitlijst met de vertaling van dit nummer "L'Amour en Héritage" (de
liefde als erfgoed).
In
datzelfde jaar had ze een hit in Spanje, Argentinië en Chili met het
Spaanstalige nummer "Con Todo el Alma" (met alle geestkracht).
In
1987 nam ze vijf albums op in verschillende talen. In 1988 keerde ze terug naar
haar klassieke wortels met de dubbel LP "Nana Classique" (Nana klassiek), waarop
enkele van haar favoriete delen van opera's stonden.
Haar Engelstalige album met een compilatie van haar bekende nummers "Only Love:
The Best of Nana Mouskouri" werd haar bestverkochte album in de Verenigde
Staten, een markt die maar moeizaam door haar veroverd werd.
In
1989 verscheen haar Franstalige biografie uit, "Chanter ma vie" (ik zing mijn
leven).
In
de jaren negentig trad ze weer overal op de wereld op. Verder nam ze platen op
in de Franse, Duitse, Spaanse, Engelse en Griekse taal. Tot de albums die ze
opnam behoorden de spirituele collectie "Gospel" (1990), het Spaanstalige "
Nuestras Canciones" (onze liedjes), het meertalige album, met als thema de
Middellandse Zee, "Côté Sud, Côté Coeur" (zuidkust, kust van het hart, 1992), "
Falling in Love Again: Great Songs From the Movies" (weer verliefd: geweldige
filmliedjes, 1993). Op dit album stonden weer twee duetten met Harry Belafonte)
en het Franstalige "Dix Mille Ans Encore" (nog eens tienduizend jaar).
Ze
ging zich in die tijd ook wijden aan de publieke zaak. In 1993 werd ze
ambassadrice van UNICEF (volgde daarmee de overleden Audry Hepburn op). Van
1994 tot 1999 zat ze in het Europese parlement voor de Griekse Conservatieven.
In
1996 en 1997 nam ze nog verschillende albums op, zoals het Spaanstalige "Nana
Latina" (Latijns-Amerikaanse Nana), waarop duetten staan met Julio Iglesias en
Mercedes Sosa), het Engelstalige "Return to Love" (keer terug naar de liefde) en
het Franstalige album met pop klassiekers "Hommages" (eerbetonen).
In
1997 gaf ze een "Concert for Peace" (concert voor de vrede) in de Cathedral of
St. John the Divine in New York. Dit werd later als een album uitgebracht en er
werd een televisiespecial aan gewijd bij de Amerikaanse zender PBS.
Ook in de jaren daarna bleef ze optreden. Tot aan haar afscheid in 2008 gaf ze
honderden concerten per jaar. In 2006 had ze nog een
gastoptreden bij het
Eurovisie Songfestival toen dat voor het eerst in Griekenland werd gehouden. In
datzelfde jaar kondigde ze aan dat ze plannen had om ermee te stoppen. Ze maakte
een afscheidstournee door Europa, Australië, Azië, Zuid Amerika, de Verenigde
Staten en Canada. Op 23 juli 2008 gaf ze (73 jaar oud) haar laatste afscheidsconcert in
Athene. Het voormalige Herodes Atticus theater was afgeladen met fans uit de
hele wereld. Ook hoogwaardigheidsbekleders ontbraken niet, zoals de
minister-president van Griekenland en de burgemeesters van Athene, Berlijn,
Parijs en Luxemburg.
In
2006 werd door de Griekse uitgever A.A. Livanis een biografie over Nana
Mouskouri uitgegeven met als titel "To onoma mou ine Nana" (mijn naam is Nana).
In de herfst van 2007 werd deze biografie in het Frans en in het Engels
uitgegeven.
Van haar persoonlijke leven is het volgende bekend. In 1961 trouwde Nana
Mouskouri met de gitarist Yorgos (George) Petsilas. Ze vormden de band 'The
Athenians' waarmee ze over de hele wereld rondtrokken. Met Petsilas kreeg ze
twee kinderen, een zoon Nicolas, geboren op 13 februari 1968 en een dochter
Hélène, haar bijnaam is Lénou,
geboren op 6 juli 1970.
In 1974 gingen
Nana en George uit elkaar en in 1975 zijn ze officieel gescheiden.
Nana en Yorgos
Nana en
André
Op 13 januari 2003 trouwde ze met
haar muziekproducent André Chapelle. Met hem is ze nog steeds getrouwd. Ze
brengen de meeste tijd door in Genève (Zwitserland), maar ze zijn ook regelmatig
in Frankrijk en Griekenland te vinden.
Nana Mouskouri heeft in haar carrière
wereldwijd meer dan 300 miljoen platen verkocht, ze nam ongeveer 1.500 liedjes
op in 15 talen en ze bracht zo'n 450 albums uit. Ze heeft wereldwijd gezien meer
dan 230 Gouden en Platina Platen en is daarmee de best verkopende vrouwelijke
artiest aller tijden.
Ze kreeg talrijke onderscheidingen,
zoals de Zilveren Leeuw van Radio Luxemburg in 1961, Academie Charles Cros Grand
Prix du Disque, 1962, Academie du Disque, Instituut voor Musicologie, 1963, de
Oscar Monte Carlo de la Chanson, 1968, een Edison, 1971, de Gouden Tulp, 1975,
Golden Europa, 1978. In 1986 kreeg ze een hoge Franse onderscheiding. Ze werd
benoemd tot 'Chevalier des arts et des lettres' van het Legion d'Honneur.
Kijk en luister naar Nana Mouskouri
(TIP: mocht uw internetverbinding niet snel genoeg zijn, klik dan links onder op
II)
(er ontstaat dan een driehoekje met de punt naar rechts)
(laat u het filmpje downloaden en klik dan op het driehoekje)