De Griekse ouders van Maria Callas
waren George Kalogeropoulos and Evangelia ("Litsa" genoemd, soms ook "Litza")
Dimitriadou. Het huwelijk van haar ouders wankelde al van het begin af aan. Hij
was een relaxte man met weinig ambities en zij was graag in het gezelschap van
anderen en ze koesterde een droom om iets in de kunst te gaan doen. Ze kregen in
1917 een dochter, Yakinthi (die later Jackie genoemd werd) en een zoon Vasilis
die in 1920 geboren werd. Vasilis overleed in 1922 aan de gevolgen van een
hersenvliesontsteking. Toen Litsa opnieuw in verwachting was wilde George zijn
geluk elders beproeven en besloot hij dat het gezin, zeer tegen de zin van Litsa,
naar Amerika zou emigreren.
In augustus 1923 kwamen ze aan in New
York. George besloot om de familienaam te verkorten tot 'Kalos'. Op 2 december
1923 werd hun dochter Maria Anna Sofia Cecilia Kalogeropoulos geboren (op haar
geboortecertificaat staat dat zij Sophia Cecelia Kalos heette en werd geboren in
het Flower Hospital in Manhattan, New York). Haar moeder had vast gerekend op
een zoon en toen het een dochter bleek te zijn weigerde ze vier dagen lang om
naar de baby om te kijken.
Gezin Callas
Haar vader zette een apotheek op
in de Griekse wijk van Manhattan. Om de achternaam van de familie nog verder
te veramerikaniseren veranderende George hun achternaam in 'Callas'. Tegen
de tijd dat ze naar school ging heette Maria officieel Maria Callas.
Maria en haar vijf jaar oudere
zusje Jackie vochten voortdurend om de aandacht van hun ouders. Jackie was
lang en slank en de favoriet van iedereen. Maria was niet klein, maar niet
zo lang als Jackie en daardoor leek ze in vergelijking met haar molliger.
Toen Maria vijf jaar oud was werd ze
per ongeluk meegesleept door een auto en lag ze drie weken met een
hersenschudding in het ziekenhuis. Ze ging al snel de aandacht waarderen die ze
bij haar herstel van haar bezorgde familie en vrienden kreeg.
Toen ze zeven jaar was begon Maria
met pianolessen. Zelfs als klein kind hield ze van opera. Ze luisterde dan ook
graag naar de operaplaten uit de familiecollectie. Ze had een prachtige stem en
ze zong graag het lied "La Paloma". De jonge Maria ontdekte al snel dat ze een
natuurtalent was en dat ze een aanleg had voor drama. Toen ze op de Lagere
School zat won ze al veel amateur talentenjachten. Ook was ze een graag geziene
gast in radioshows voor kinderen.
Intussen ging het met het huwelijk
van haar ouders steeds slechter en in 1937 gingen ze uit elkaar. Haar moeder
besloot om met Maria en haar zus naar Griekenland terug te keren om aan Maria
klassieke zanglessen te kunnen geven. Maria heeft verder nooit meer gestudeerd
en in plaats daarvan studeerde ze bij populaire zangleraressen.
Eerst studeerde ze bij Maria
Trivella aan het Nationaal Conservatorium in Athene en vervolgens bij Elvira
de Hidalgo aan het Odeon Athenos. Daarnaast studeerde Maria Frans en drama.
Ze was een toegewijde leerling, gedreven door een streven naar perfectie.
Lang nadat ze klaar was met haar lessen bleef ze kijken naar anderen die aan
het studeren waren omdat ze hoopte ook daar weer wat van te leren. Ze
bestudeerde zelfs naar haar kanarie David om eventueel van zijn kwinkeleren
iets op te steken. Er gaat ook een verhaal dat haar andere vogel Elmina
flauw viel van haar stokje door de kracht van Maria's hoge noten. Voor Maria
was het een en al plezier. Ze leek alleen gelukkig als ze aan het zingen
was.
Maria met Elvira de Hidalgo
Haar leraressen en later haar
dirigenten en producers waren allemaal verbaasd over haar buitengewone geheugen.
Ze leerde de muziek en de woorden binnen een paar dagen, terwijl anderen daar
weken of zelfs maanden voor nodig hadden.
Toen ze meer volwassen werd
onderhield ze een prima verhouding met haar muzieklerares Elvira Hidalgo. Zij
zorgde ervoor dat Maria in november 1940 voor het eerst professioneel kon
optreden in het Nationale Gedichten Theater in Athene.
Haar optreden was een succes, maar
het leven in Athene veranderde snel. De Tweede Wereldoorlog was uitgebroken en
de Nazi's bezetten Griekenland. Dit had een diepgaande invloed op het leven van
iedereen in het land, dus ook op Maria. Het verhaal gaat dat Maria (op
aandringen van haar moeder) een aantal keren voor de Duitsers is opgetreden in
ruil voor voedsel en veiligheid voor haar, haar moeder en haar zuster. Maar haar
carrière stond in die tijd stil.
De verhuizing van Amerika naar
Griekenland zorgde ook niet voor enige verbetering in de verhouding tussen Maria
en haar moeder. Litsa trok haar oudste dochter voor en ze liet dat ook
regelmatig in het bijzijn van Maria zien. Ze zorgde ervoor dat Maria zich als
een dik lelijk eendje voelde, wiens enige werk was om te zingen en geld te
verdienen voor de familie. Callas beschuldigde haar moeder, die zelf nog nooit
gewerkt had, ervan dat ze tijdens de Tweede Wereldoorlog er bij haar op aandrong
om afspraakjes voor geld te maken met Italiaanse en Duitse soldaten. Maria kon
het haar moeder niet vergeven dat ze haar iets wilde laten doen dat zij als een
vorm van prostitutie beschouwde. Later in haar leven probeerde Maria het weer
goed te maken met haar moeder, maar dat rakelde haar pijnlijke leven maar weer
op. Na de jaren vijftig sprak ze nooit meer met haar moeder.
Direct na de bevrijding van
Griekenland moedigde Hidalgo haar aan om naar Italië te verhuizen om daar aan
haar carrière te werken. Maar tegen dit advies in vertrok Callas in 1945 naar
Amerika, vastbesloten om daar naam te maken op haar eigen voorwaarden. Hoewel ze
twee jaar in Amerika verbleef, begon haar carrière pas in de Arena van Verona in
Italië.
Na afwijzingen en mislukkingen in
Amerika kreeg ze uiteindelijk een contract in Verona. Haar Italiaanse debuut
vond plaats op 3 augustus 1947 met een vertolking van "La Giaconda" in de Arena
van Verona. In 1948 trad ze in Venetië op in "Tristan en Isolde" en "Turandot".
In 1948 zong ze de titelrol in "Norma",
haar meest populaire rol, voor het eerst in Florence.
Aanvankelijk kreeg ze maar weinig
bijval, hoewel het Italiaanse publiek wel inzag dat ze talent had. Het was een
gril van het lot in 1949 die haar bekendheid bezorgde. Toen de hoofdrolspeelster
van " I Puritani" ziek werd stemde Maria ermee in dat zij de rol van Elvira zou
vertolken en dit alles binnen een week. Maar Maria vertolkte in die tijd ook de
rol van Brunhilde in "Die Walkure". Ze slaagde erin om haar rol in beide opera's
afwisselend te spelen, de ene avond in "I Puritani" en de volgende avond in "Die
Walkure". Het publiek was diep onder de indruk van haar veelzijdigheid. Ook de
critici merkten dit op en haar carrière begon van de grond te komen.
Maria en Giovanni
Bij haar komst in 1947 naar Verona ontmoette ze al snel Giovanni Battista
Meneghini, een rijke industrieel en operaliefhebber uit Verona. Hij was 30
jaar ouder dan zij en zijn familie keurde Callas noch haar beroep goed. Maar
ze werden ondanks dit alles verliefd op elkaar. Op 21 april 1949 trouwden
ze. Het stel woonde meest van hun tijd in Verona. Meneghini trok zich uit
zijn zaak terug om als manager voor haar te gaan optreden in haar
veelbelovende carrière. Hij wijdde zijn leven nu aan het vervullen van al
wat goed voor haar was.
In
het begin van haar carrière was Maria bepaald mollig te noemen met haar lengte
van 1,73 meter en een gewicht van 90 kilo. Haar man en ook anderen vonden haar
mooi, maar in 1953 toen ze in "Medea" speelde besloot ze zelf dat ze voor haar
rol af moest vallen. In 1953 en begin 1954 verloor ze meer dan 35 kilo !!! Haar
grote gewichtsverlies zorgde ervoor dat er allerlei geruchten de ronde deden,
zoals dat ze een lintworm opgegeten had om de kilootjes eraf te krijgen. Maria
verklaarde echter dat ze zoveel was afgevallen omdat ze een laagcalorieën dieet
volgde dat voornamelijk bestond uit salades en kip.
Naast alle publieke speculaties leed
ze ook professioneel onder haar gewichtsverlies. De verandering van haar lichaam
had tot gevolg dat haar stem veranderde en ook haar toonbereik (drie octaven).
Samen met de intense belasting van haar stem in de jaren daarvoor zorgde dat
ervoor dat haar vocale mogelijkheden in rap tempo achteruit gingen. Sommigen
beweren dat haar gewichtsverlies ertoe leidde dat het moeilijker werd om haar
stem met haar lichaam te ondersteunen. Anderen beweerden dat haar
gewichtsverlies ervoor zorgde dat haar stem zachter en vrouwelijker werd en dat
ze met meer zelfvertrouwen optrad zowel als mens alsook als artiest.
Tebaldi
Begin jaren vijftig ontstond er ook
een controverse over haar vermeende rivaliteit met Renata Tebaldi, de Italiaanse
sopraan die bekend was om de betoverende schoonheid van haar stem. De discussie
was zo oud als de opera zelf, namelijk het verschil tussen de onconventionele
vocale kwaliteiten van Callas tegenover het klassieke mooie geluid dat Tebaldi
voortbracht. Midden jaren vijftig bereikte deze rivaliteit een hoogtepunt dat de
twee vrouwen zelf soms overspoelde. Hun fanatieke volgelingen volgden nauwgezet
de stekelige opmerkingen die ze naar elkaar maakten.
Tebaldi zou gezegd hebben:
"Ik heb één ding dat Callas niet heeft, een hart." Volgens Time zou Callas
gezegd hebben dat haar vergelijken met Tebaldi was "als champagne vergelijken
met cognac. Nee met Coca Cola." Volgens mensen die bij het interview aanwezig
waren zei Callas niet zelf "Nee met Coca Cola" maar een ander. Maar eigenlijk
waren beide rivalen niet te vergelijken omdat ze een verschillend repertoire
hadden.
Toch maakten ze elkaar ook
complimenten. Callas zei: "Ik bewonder Tebaldi's klank, die is prachtig en ook
met een mooie frasering. Soms zou ik werkelijk willen dat ik haar stem had." En
ook Tebaldi sprak soms warm over Callas.
De rivaliteit werd opgeklopt door de
kranten en de fans, maar het was wel goed voor de aandacht die ze daardoor
beiden kregen.
In januari 1958 zou Maria het nieuwe
seizoen van het Operahuis in Rome openen met "Norma" waarbij ook de president
van Italië aanwezig was. De dag ervoor had ze het management van het Operahuis
ervan op de hoogte gebracht dat ze zich niet goed voelde en dat ze een invalster
achter de hand moesten houden. Maar dat deden ze niet omdat ze vonden dat
niemand Callas kon vervangen. Nadat ze door dokters behandeld was voelde ze zich
de dag erop wat beter en besloot ze om door te zetten. Aan een opname die
heimelijk van de eerste akte gemaakt is kun je echter horen dat Maria ziek is.
Ze voelde zelf ook aan dat haar stem haar in de steek liet en ze gaf het na de
eerste akte op. Ze werd ervan beschuldigd dat ze zomaar (door haar opvliegerige
temperament) wegliep terwijl de president in de zaal zat. De hele pers viel over
haar heen en het incident werd bekend onder de naam "De Romeinse Staking".
Callas begon een rechtzaak tegen het Operahuis omdat die niet voor een vervanger
gezorgd hadden. Maar tegen de tijd dat ze die dertien jaar later won was haar
carrière al voorbij.
In 1957 werd haar man Giovanni
Meneghini op een feestje in Venetië voorgesteld aan de rijke Griekse
scheepsmagnaat Aristoteles Onassis. Op 19 december 1958 gaf Maria een
sensationeel gala concert in Parijs. Er zaten veel bekende personen in het
publiek, waaronder Onassis. Na het gala werd ze door haar man aan hem
voorgesteld en hij toonde direct grote interesse in haar.
In
1959 had Maria wat minder professionele verplichtingen en werden zij en haar
man door Onassis in juli uitgenodigd voor een cruise op zijn jacht
'Christina O'. Er waren verschillende andere belangrijke gasten aan boord,
waaronder Churchill. Aan het eind van de cruise waren Maria en Aristoteles
Onassis (die in die tijd nog met een ander getrouwd was) geliefden en was
het huwelijk met Giovanni Meneghini over. In november van 1959 scheidden ze
officieel van elkaar en in 1960 scheidde Onassis van zijn vrouw. Haar
affaire met Onassis zorgde voor veel publiciteit in de media.
De 'Christina O'
Maria en Aristoteles
Begin jaren zestig gaf ze haar
carrière op voor een jet-set leven met Onassis, maar af en toe gaf ze nog
wel eens een concert. Hoewel ze problemen met haar stem had maakte ze een
onvergetelijke comeback in 1964 en 1965 toen ze een tournee maakte met haar
persoonlijke favorieten "Norma" en "Tosca" in Parijs en New York. In juli
had ze vier voostellingen in 'Covent Garden' in Londen op haar programma
staan. Ze kreeg echter op medische gronden, omdat ze werkelijk doodop was,
het advies om zich terug te trekken, maar ze besloot om toch nog één
voorstelling te geven op 5 juli 1965. Dit werd de laatste opera uitvoering
van haar carrière.
Nu haar carrière voorbij was deed ze
afstand van haar Amerikaanse burgerschap en nam ze de Griekse nationaliteit aan
in de verwachting dat Aristoteles Onassis met haar zou trouwen. Maar haar
relatie met Onassis was zeer stormachtig en het liep er op uit dat Onassis op 20
oktober 1968 trouwde met Jacqueline Kennedy, de vrouw van overleden president
John F. Kennedy. Maria was er helemaal ondersteboven van en haar naasten zeggen
dat ze er nooit overheen gekomen is. Toch was Maria de liefde van Onassis leven.
Al na een vrij korte tijd wilde hij weer van Jacky scheiden, maar de Griekse wet
uit die tijd stond dat niet toe. Hij zette vervolgens zijn affaire met Maria
Callas voort.
Door een van haar biografen werd het
gerucht de wereld in geholpen dat zij en Onassis een zoontje kregen dat op 30
maart 1960 geboren zou zijn en dat enkele uren na zijn geboorte overleden zou
zijn. Maar volgens haar ex-man Giovanni Meneghini kon ze helemaal geen kinderen
krijgen.
In
1969 acteerde ze, niet als operazangeres maar als gewone actrice, in een
onsuccesvolle productie van de film "Medea" die ging over de Grieks
mythologische figuur Medea. Het was haar enige optreden in een speelfilm.
Van oktober 1971 tot maart 1972 gaf
ze een serie master classes aan 25 studenten van 'The Juilliard School' in New
York. De studenten moesten voor deze master classes persoonlijk auditie bij haar
doen.
Een nieuwe grote schok voor haar was
het overlijden van Onassis op 15 maart 1975. Hij overleed aan een longontsteking
die een gevolg was van een spierziekte die hij had. Hij werd maar 69 jaar oud.
Maria deed nog een laatste poging om
weer terug te komen met een tour met recitals, maar haar stem liet haar volledig
in de steek. Haar laatste voorstelling was op 11 november 1975 in Sapporo in
Japan.
Verscheurd
door verdriet en wanhoop en intussen verslaafd aan slaappillen ging ze
teruggetrokken leven. Op 16 september 1977 overleed
'La Divina' (de Godin), zoals haar bijnaam was, op 53-jarige
leeftijd in Parijs aan de gevolgen van een hartaanval. Op 20 september werd er
een uitvaartdienst gehouden in de Grieks orthodoxe Agios Stephanos kathedraal in
Parijs. Ze werd gecremeerd en haar urn werd bijgezet op de Père Lachaise
begraafplaats. Nadat haar urn gestolen was en weer teruggevonden werd haar as,
volgens haar eigen wens, uitgestrooid over de Egeïsche Zee. Op de Père Lachaise
begraafplaats werd een gedenkplaat geplaatst.
Hoewel ze een carrière had die minder
dan twintig jaar omvatte moet Maria Callas toch gezien worden als een van de
belangrijkste opera legendes. En wat haar natuurlijk ook onsterfelijk maakt is
haar turbulente en tragische leven.
Ze heeft een ster in de Hollywood
Walk of Fame en in 2007 kreeg ze postuum een Grammy voor haar hele oeuvre.
Kijk en luister naar Maria Callas
(TIP: mocht uw internetverbinding niet snel genoeg zijn, klik dan links onder op
II)
(er ontstaat dan een driehoekje met de punt naar rechts)
(laat u het filmpje downloaden en klik dan op het driehoekje)